Miasto Kos

Miasto Kos powstało po zniszczeniu przez trzęsienie ziemi pierwszej stolicy Astypalei, w IV wieku p.n.e., wokół naturalnego portu, który pełni swą funkcję do dziś. Jako stosunkowo nowe miasto wzniesiono je już na uporządkowanym planie z podziałem na kwartały. Centralnym punktem miasta była agora, która była imponujących rozmiarów jak na tamte czasy, co wskazuje na istotną rolę wyspy Kos na mapie antycznego świata. Do dziś zachował się fragment murów miejskich, ruiny świątyni Afrodyty i Heraklesa, fragmenty ołtarza Dionizosa. 

W mieście Kos odnajdziemy także sporo pozostałości z okresu panowania Imperium Rzymskiego, których większość znajduje się na zachodnich stanowiskach archeologicznych oraz na widowni odeonu rzymskiego czy w willi Casa Romana.  O czasach  Bizancjum przypomina część baptysterium bazyliki z V w., a o potędze zakonu Joannitów świadczą potężne mury portowej twierdzy Neratzia z XIVw. To jednak nie koniec historycznej mozaiki, która opowiada burzliwe losy Kos. Gdzieniegdzie dostrzec można minarety meczetów oraz charakterystyczne tureckie ujęcia wody przypominające o niespełna 400 letniej okupacji wyspy przez Turcję. Do dziś Kos zamieszkuje mniejszość turecka, jest czynny meczet oraz cmentarz muzułmański w dzielnicy zwanej Platani. 

Swój obecny wygląd miasto Kos zawdzięcza włoskim architektom i urbanistom, którzy odbudowywali je po trzęsieniu ziemi w 1933 r., podzielili je na 3 strefy i nadali mu nieco wenecki charakter. Spacer po mieście pozwala odkryć niezwykłą mieszankę kultur i cywilizacji, poznać historię jego wielokulturowej tożsamości zapisaną trwale w tkance miejskiej.

Atrakcje miasta Kos

 

  • Zamek Neratzia : portowa twierdza średniowieczna wzniesiona przez zakon Joannitów w latach 1436 – 1514, a jej nazwa wywodzi się od drzewek gorzkich pomarańczy, którymi miasto było gęsto obsadzone na przełomie XIV i XVw.  Zamek jest przykładem średniowiecznej architektury fortyfikacyjnej charakterystycznej dla zakonu rycerzy Świętego Jana. Do jego budowy użyto elementów pochodzących z terenu starożytnej agory oraz asklepionu, które możemy do dziś odnaleźć w murach twierdzy. Zamek składa się z dwóch ufortyfikowanych obwarowań, wewnętrznego z końca XIV w. oraz późniejszego, zewnętrznego. Za murami zamku znajduje się ekspozycja ołtarzy, rzeźb oraz starożytnych inskrypcji. 
  • Aleja Palmowa: historyczna ulica Phoinikon, obsadzona obustronnie palmami w jednym szeregu zwanym po grecku Phoinikes, biegnąca wzdłuż murów zamku, w miejscu dawnej fosy, pod kamiennym mostem prowadzącym do wrót twierdzy
  • Platan Hipokratesa: wiekowy platan, pod którym według legendy Hipokrates nauczał swoich uczniów, jednak według badań drzewo liczy około 500 lat, jest więc sporo młodsze od ojca medycyny. Od 1985 roku drzewo jest prawnie chronione jako pomnik przyrody. Przy platanie odnajdziemy 2 fontanny, jedną z białego marmuru opatrzona napisem w języku arabskim „woda z drzewa Hipokratesa”, druga to czternastoboczna fontanna przy meczecie.
  • Meczet Loggia z 1786 roku zbudowany na dość  nietypowym dla meczetów planie prostokąta, przyozdbiony loggią. Do budowy meczetu wykorzystano materiały pochodzące z kościołów chrześcijańskich. jedna z legen mówi, że meczet wzniesiono na ruinach kościoła bizantyjskiego pod wezwaniem Świętego Jerzego. 
  • Hamam osmański: łaźnia z czasów osmańskich zwana niegdyś także yahudi hamami, czyli hamam żydowski, uważana za jedyną oryginalną łaźnię turecką na Dodekaniezie. Od XVII w. była przeznaczona tylko dla kobiet i działała do 1948 r. W obiekcie znajdowało się 9 łaźni. Na początku lat 80-tych bydynek łaźni zaczął służyć jako magazyn soli z tutejszych warzelni. Dziś można zwiedzić bardzo dobrze odrestaurowany obiekt. 
  • Synagoga: wybudowana własnym kosztem w 1747 r. przez przedstawiciela mniejszości żydowskiej zamieszkującej Kos niewielka synagoga. Szacuje się, że do 1850 r. na Kos żyło 40 rodzin żydowskich, jednak póżniej ich liczba spadła o połowę. Mniejszość żydowska zajmowałą się uprawą winorośli, produkcją i handlem winem, tekstyliami oraz metalem. Synagoga uległa zniszczeniu w trzęsieniu ziemi w 1933 r., a następie została odbudowana. Po kapitulacji Włochów w 1943 r. i zajęciu wysp Dodekanezu przez Niemców, wszystkich Żydów z archipelagu wysłano 22.07.1944 r. na 3 statkach do portu w Pireusie, a następnie do Auscchwitz. Holokaust przeżyła jedna osoba i wróciła na wyspę. Dziś synagoga pełni funkcję miejsckiego ośrodka kultury, gdzie są organizowane wystawy i koncerty. 
  • Plac Eleftherias: centralny, główny plac miasta położoy nad portem, otoczony przez budynki w stylu włoskim Muzeum Archeologicznego, biblioteki, kina, agory miejskiej, a także meczet, pozostałosci fortyfikacji miejskich
  • Meczet Defterdar: meczet z 1780r wzniesiony przez tureckiego ministra finansów sułtana osmańskiego Ibrahima Efendiego i nazwany na jego cześć. Tytuł „ defterdar” nadawano w ramach nobilitacji najwyższym urzędnikom osmańskim. Meczet pełnił funkcje religijne a na jego parterze funkcjonowały pomieszczenia handlowe i kawiarnia. Obiekt wielokrotnie ucierpiał w czasie trzęsień ziemi w 1926, 1933 oraz 2017 r. Obecnie jest w trakcie renowacji. 
  • Zachodnie stanowiska archeologiczne: na szczególną uwagę zasługują pozostałości gimnazjonu, ośrodka aktywności intelektualnej i sportowej, o imponującej wielkości 200m x 120m, z perystylem. Odnajdzeimy tu także budynki term, starożytny stadion z II w p.n.e., gdzie odbywały się wydarzenia sportowe ku czci Zeusa i Ateny, dwie utwardzone drogi  – Ksiston i Cardo, budynek nimfeionu, pozostałości domów hellenistycznych. Warto zobaczyć mozaikę przedstawiającą porwanie Europy przez Zeusa przemienionego w byka, a prowadzi ich postać dziecięca trzymająca pochodnię. 
  • Starożytna Agora: pozostałości agory z IV w p.n.e., która stanowiła centrum handlowo społeczne ówczesnego Kos. Centralny plac agory był z 3 stron otoczony zadaszoną kolumnadą. Znajdowały się tu warsztaty, sklepy, ołtarze, domy mieszkalne, ale także sanktuaria Afrodyty i Heraklesa. Starożytna Agora w Kos jest jednym z największych tego typu odkryć na terenie Grecji. Jej większa część nadal pozostaje ukryta pod dzisiejszym miastem. 
  • Casa Romana: rekonstrukcja willi rzymskiej z przełomu II i III w. , wzniesionej na ruinach domu hellenistycznego. W obrębie budynku znajduje się 36 pomieszczeń oraz 3 atria, z czego dwa są otoczone dwukondygnacyjnymi portykami z kolumnami (tzw. perystyle typu rodyjskiego). Atria zdobią imponujące mozaiki oraz posągi. Wokół dziedzińców wewnętrznych rozmieszczone są pokoje i pomieszczenia sanitarne. Wstęp płatny
  • Odeon: pochodzący z II w., odrestaurowany amfiteatr rzymski, w którym znajduje się niewielkie muzeum dotyczące funkcji i konstrukcji obiektu. W starożytności obiekt był zadaszony i mógł pomieścić 750 widzow. Widownia miała 14 rzędów marmurowych siedzeń i była podzielona przejściami na 2 części. Orkiestra była okrągła a jej posadzkę pokrywały marmurowe mozaiki.
  • Ołtarz Dionizosa: odkryte fundamenty ołtarza ku czci Dionizosa wraz z towarzyszącą mu infrastrukturą zajmują powierzchnię około 160m2. Ołtarz był zbudowany z lokalnie wydobywanego białego i szaroniebieskiego marmuru, a jego powstanie szacuje się na II w p.n.e. W pobliżu ołtarza odnaleziono pozostałości kamiennej świątyni w porządku doryckim ze zdobieniami nawiązującymi charakterem do rzeźbień pergamońskich. Na fragmentach fryzu oraz metopach, płytach kamiennych, przedstawione są mityczne motywy z życia boga wina. Ołtarz oraz świątynia zostały zniszczone podczas trzęsienia ziemi w 142 r. 
  • Muzeum Archeologiczne: bogata kolekcja znalezisk archeologicznych od starożytności do późnych czasów rzymskich. Podziwiać tu można między innymi posągi z epoki hellinistycznej Kory, Demeter, Ateny oraz Afrodyty oraz mozaiki i posągi z epoki rzymskiej. W atrium odnajdziemy zjawiskową mozaikę przedstawiającą powitanie Asklepiosa przez Hipokratesa. Wokół niej stoją rzeźby Hipokratesa, Artemidy z psem, Hermesa siedzącego z barankiem, Asklepiosa z wężem, jego syna Telesforosa oraz Dionizosa w trakcie ekstazy wraz z towarzyszami. Wstęp płatny. 
  • Marina: spacerując w rejonie miasta warto zajrzeć do nowoczesnej mariny, gdzie w sezonie cumuje ponad 300 jachtów z całego świata, prywatnych i czarterowych. Jest to wyjątkowe miejsce na mapie Kos dla miłośników żeglarsta. Na terenie mariny działają kawiarnie, z których można obserowować cumujące jachy delektując się kawą lub jedząc śniadanie w klimacie śródziemnomorskim. To wbrew pozorom mało turystyczne miejsce, gdzie można uciec od zgiełku miasta. 
  • Pałacyk Gubernatora: jeden z najpiękniejszych przykładów włoskiej, eklektycznej architektury, z 19930r., według projektu Florestano Di Fausto na siedzibę wicegubernatora i budynek administracyjny, będący siedzibą rządu. Do dziś, zgodnie z przeznaczeniem mieści się tu sąd, prokuratura oraz główna centrala policji. 
  • Plac Diagorasa: urokliwy placyk otoczony klimatycznymi tawernami nazwany na cześć greckiego, wybitnego pięściarza z Rodos urodzonego w V w. p.n.e.. Diagoras był niepokonany, zwyciężał podczas wszystkich ważnych agonów ogólnogreckich, a jego osiądnięcia były przytaczane przez najważniejszych dziejopisarzy tamtych czasów. Z postacią Diagorasa związana jest legenda podkreślająca wielkość jego sławy. Po zwycięstwie w Olimpii, kiedy Diagoras był uroczyście niesiony na ramionach swych synów po zwycięstawach jakie odnieśli w swych konkurencjach, jeden z widzów krzyknął: „Umrzyj teraz Diagorasie, bo mógłbyś już tylko wznieść się na Olimp.” W tym momencie Diagoras zmarł na atak serca przechodząc niepokonany na olimpijskie szczyty. 
  • Uliczka handlowa: najbardziej kolorowa uliczka Kos biegnąca od Placu Eleftherias do Placu Diagorasa. Tutaj znajdziesz sklepiki turystyczne z pamiątkami, rękodziełem, lokalne produkty, biżuterię, ubrania oraz klimatyczne knajpki. 
  • Platani: dzielnica turecka, gdzie można poczuć lekki powiew Turcji wraz z bardzo dobrą kuchnią. To tutaj nie wyjeżdżając z Grecji można szkosztować tradycyjny kebeb oraz inne, niezwykle aromatyczne, wschodnie potrawy. Platani nadal zamieszkuje mniejszość muzułmańska, znajduje się czynny meczet Hassana Paszy z 1778 r. oraz cmentarz muzułmański. 

Restauracje, bary i kawiarnie:

  • Ulica Averoff jest stworzona dla poszukiwaczy dań na bazie ryb i owoców morza.
  • Platani – tutaj odnajdziesz oryginalne, tureckie smaki. 
  • Plac Diagorasa – restauracja Kapari zabierze Cię w podróż przez greckie smaki. 
  • Kawa lub domowa lemoniada w kawiarni Lemon nieopodal Placu Eleftherias.
  • Drink w romantycznym otoczeniu na Placu Platana.
  • Kawa w marinie.
0